Οι παράλογες και αυθαίρετες αποφάσεις παραβιάζουν τη δίκαιη δίκη. Η κατηγορία πρέπει να είναι ορισμένη και προβλέψιμη

ΑΠΟΦΑΣΗ

Navalnyye κατά Ρωσίας της 17/10/2017 (αριθμ. προσφ. 101/15)

βλ. εδώ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Ποινική δίκη για απάτη και ξέπλυμα «μαύρου» χρήματος. Δεν υπάγεται στη δικαιοδοσία του ΕΔΔΑ η ουσιαστική εξέταση της ποινικής ευθύνης, αλλά το εάν ο ορισμός του ποινικού αδικήματος που βασίστηκε η καταδίκη είναι επαρκώς ορισμένος και προβλεπόμενος από το νόμο. Εν προκειμένω δεν ήταν προβλέψιμη η συμπεριφορά των προσφευγόντων, στις συναλλαγές τους, που θα στοιχειοθετούσε το αδίκημα της απάτης και ήταν εξίσου μη προβλέψιμο ότι τα κέρδη θα αποτελούσαν έσοδα από το αδίκημα της απάτης των οποίων η χρήση θα μπορούσε να ισοδυναμεί με ξέπλυμα «μαύρου» χρήματος. Οι εθνικές δικαστικές  αποφάσεις ήταν αυθαίρετες και προδήλως παράλογες, αντίθετες δε στην μη επιβολή ποινής χωρίς νόμο και είχαν υπονομεύσει το δίκαιο χαρακτήρα της ποινικής διαδικασίας παραβιάζοντας τη δίκαιη δίκη. Κατά συνέπεια, υπήρξε παραβίαση των άρθρου 6 και 7 της ΕΣΔΑ

ΔΙΑΤΑΞΗ

Άρθρο 6

Άρθρο 7

ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

Οι προσφεύγοντες, Aleksey Navalnyy και Oleg Navalnyy, είναι Ρώσοι υπήκοοι οι οποίοι γεννήθηκαν το 1976 και το 1983 αντιστοίχως. Ο Aleksey Navalnyy είναι αρχηγός κόμματος της αντιπολίτευσης και δημοφιλής blogger. Ο αδερφός του Oleg Navalnyy, ο οποίος είναι επιχειρηματίας, εκτίει επί του παρόντος ποινή φυλάκισης σε σωφρονιστικό ίδρυμα στη  Περιφέρεια Oryol.

Το 2008, δύο εταιρείες, η ρωσική θυγατρική της γαλλικής εταιρείας Yves Rocher (εταιρεία περιορισμένης ευθύνης Yves Rocher Vostok) και η εταιρεία περιορισμένης ευθύνης Πολυεπιστημονική Επεξεργασία (“MPK”), οι οποίες ήταν οι δύο πελάτες της κρατικής επιχείρησης Russian Post, συνήψαν συμφωνίες με την εταιρία Chief Subscription Agency (“GPA”). Η GPA συστάθηκε ως Ρωσική εταιρεία περιορισμένης ευθύνης από άλλη εταιρεία, η οποία έχει συσταθεί στην Κύπρο, την οποία οι προσφεύγοντες και οι γονείς τους είχαν αποκτήσει το 2007. Ο Oleg Navalnyy, ο οποίος εργάστηκε επίσης ως διευθυντής για τα ρωσικά ταχυδρομεία, διαδραμάτισε ενεργό ρόλο στη λειτουργία της GPA. Σύμφωνα με τις συμφωνίες, η GPA δεσμεύτηκε να παράσχει υπηρεσίες αποστολής φορτίων στην Yves Rocher Vostok και υπηρεσίες υλικοτεχνικής υποστήριξης, όπως εκτύπωση και διανομή τηλεφωνικών λογαριασμών, στην MPK. Στη συνέχεια, η GPA ανέθεσε τις υπηρεσίες σε ορισμένες άλλες εταιρείες. Η GPA και οι αντισυμβαλλόμενοί της παρείχαν αυτές τις υπηρεσίες στον Yves Rocher Vostok μέχρι τα τέλη του 2012 και στην MPK έως τον Μάρτιο του 2013.

Κατά την ίδια περίοδο, ο Aleksey Navalnyy διοργάνωσε μια ολοένα και πιο δημοφιλή εκστρατεία κατά της διαφθοράς, στοχεύοντας σε υψηλόβαθμους δημόσιους αξιωματούχους και επίσης διοργάνωσε μια σειρά πολιτικών συγκεντρώσεων, μεταξύ των οποίων και μια συγκέντρωση στη πλατεία Bolotnaya στη Μόσχα τον Μάιο του 2012. Στόχος αυτού του αγώνα ήταν να διαμαρτυρηθούν ενάντια στις «νοθείες και παραποιήσεις» των προεδρικών εκλογών που διεξήχθησαν νωρίτερα το 2012. Ο ίδιος διερεύνησε επίσης τις εκτός καθηκόντων δραστηριότητες του αρχηγού της εξεταστικής επιτροπής της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Τον Απρίλιο του 2012 η εξεταστική επιτροπή κίνησε ποινική διαδικασία εναντίον του Aleksey Navalnyy για μια άλλη υπόθεση υπεξαίρεσης (υπόθεση «Kirovles», η οποία αποτέλεσε αντικείμενο της υπόθεσης Navalnyy και Ofitserov κατά Ρωσίας (46632/13 και 28671/14) ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων).

Τον Δεκέμβριο του 2012, η ​​Επιτροπή Ελέγχων άσκησε ποινικές διώξεις με βάση το υλικό της υπόθεσης Kirovles, με την υποψία ότι ο Aleksey και ο Oleg Navalnyy είχαν διαπράξει απάτη κατά της Yves Rocher Vostok και προέβησαν σε ξέπλυμα χρήματος από παράνομες συναλλαγές. Και οι δύο καταδικάστηκαν στη συνέχεια για απάτη και νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Ο ανακριτικός υπάλληλος απέρριψε αίτημα του Oleg Navalnyy, τον Φεβρουάριο του 2013, ότι πέντε υπάλληλοι του Yves Rocher Vostok έπρεπε να ανακριθούν ως μάρτυρες σε μια αντιπαράθεση πρόσωπο με πρόσωπο. Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, ο οικονομικός διευθυντής του Yves Rocher Vostok  κατέθεσε έκθεση εσωτερικού ελέγχου στον ανακριτικό υπάλληλο αναφέροντας ότι η εταιρεία δεν είχε υποστεί οποιαδήποτε ζημία ή απώλεια κερδών λόγω της συμφωνίας της με τη GPA. Μετά από αίτημα των προσφευγόντων, το Δεκέμβριο του 2014, το δικαστήριο εξέδωσε ένταλμα να παραστεί ο γενικός διευθυντής του Yves Rocher Vostok ως μάρτυρας, αλλά το ένταλμα δεν εκτελέστηκε. Αντ’ αυτού, δηλώσεις τις οποίες ο ίδιος και ο διευθυντής της εταιρίας – την παρουσία του οποίου είχαν ζητήσει οι προσφεύγοντες- είχαν προβεί κατά τη διάρκεια της έρευνας.

Τον Φεβρουάριο του 2014, το δικαστήριο διέταξε να τεθεί ο Aleksey Navalnyy  υπό κατ’ οίκον περιορισμό ως προληπτικό μέτρο, κάτι το οποίο και έγινε μέχρι τις 5 Ιανουαρίου 2015. Στις 30 Δεκεμβρίου 2014, οι προσφεύγοντες καταδικάστηκαν για νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και εξαπάτηση της MPK και της Yves Rocher Vostok.

Ο Aleksey Navalnyy καταδικάστηκε με ποινή 3,5 ετών με αναστολή και ο Oleg Navalnyy σε ποινή φυλάκισης 4,5 ετών, την οποία θα εξέτιε σε σωφρονιστικό ίδρυμα. Το δικαστήριο διαπίστωσε ειδικότερα ότι οι προσφεύγοντες δημιούργησαν  μια «ψεύτικη εταιρεία», τη GPA, με την πρόθεση να τη χρησιμοποιήσουν ως διαμεσολαβητή για να προσφέρει υπηρεσίες σε δύο πελάτες της Ρωσικής Ταχυδρομικής Υπηρεσίας, της MPK και της Yves Rocher Vostok. Έκρινε ότι ο Oleg Navalnyy είχε επωφεληθεί και είχε χρησιμοποιήσει  εμπιστευτικές πληροφορίες, το Ταχυδρομείο της Ρωσίας έπαυσε να παρέχει στις επιχειρήσεις ορισμένες υπηρεσίες και είχε πείσει τους πελάτες να απευθυνθούν στην GPA. Επιπρόσθετα έκρινε ότι είχε παραπλανήσει τους πελάτες σχετικά με την τιμολογιακή πολιτική της GPA και τη σχέση της με τις ρωσικές ταχυδρομικές θυρίδες, στερώντας τους  έτσι την ελευθερία επιλογής παρόχων υπηρεσιών, ότι είχε προωθήσει τις υπηρεσίες της εταιρείας του, ενώ γνώριζε ότι θα έπρεπε να αναθέσει την εργασία σε άλλες εταιρείες και ότι η GPA είχε διατηρήσει τη διαφορά τιμής μεταξύ της τιμής που ζητούσε η MPK και της Yves Rocher Vostok για τις υπηρεσίες της και τι κατέβαλε  η GPA στους υπεργολάβους της.

Τα ένδικα μέσα των προσφευγόντων  κατά της αποφάσεως απορρίφθηκαν.

ΤΟ ΣΤΡΑΣΒΟΥΡΓΟ ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ…

Άρθρο 7

Το Δικαστήριο υπογράμμισε ότι δεν ήταν στη δικαιοδοσία του να αποφανθεί σχετικά με την ατομική ποινική ευθύνη των προσφευγόντων, που αποτελεί κατά κύριο λόγο δικαιοδοσία των εθνικών δικαστηρίων. Αντ’ αυτού, έπρεπε να εξετάσει αν οι πράξεις των οποίων οι ενάγοντες είχαν καταδικαστεί ενέπιπταν στον ορισμό ενός αδικήματος που ήταν επαρκώς προσβάσιμο και προβλέψιμο.

Το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι τα ρωσικά δικαστήρια, κατά τον προσδιορισμό της ποινικής δίωξης κατά των προσφευγουσών, είχαν εκτενώς ερμηνεύσει σε βάρος τους το αδίκημα της εμπορικής απάτης το οποίο ορίζεται στο άρθρο 159.4 του ρωσικού ποινικού κώδικα, όπως ίσχυε τότε.

Συγκεκριμένα, τα εγχώρια δικαστήρια έκριναν τον Oleg Navalnyy υπεύθυνο για τη μη τήρηση των συμβατικών υποχρεώσεις που καθορίζονται στις συμφωνίες της εταιρείας GPA με την MPK και την Yves Rocher Vostok χωρίς να διευκρινίζεται ποια συμπεριφορά συνιστούσε μη συμμόρφωση. Βάσει των εγγράφων της δικογραφίας δεν υπήρχαν ενδείξεις ότι η GPA δεν είχε συμμορφωθεί με τις δικές της υποχρεώσεις. Αντιθέτως, οι υπηρεσίες που παρείχε αντιστοιχούσαν σε εκείνες που είχαν καθοριστεί στις συμβάσεις. Όσον αφορά τη χρήση των υπεργολάβων, αυτή ήταν μια πρακτική επιτρεπτή στους μεταφορείς εμπορευμάτων σύμφωνα με τον Αστικό κώδικα. Δεν υπήρχε καμία υπόνοια ότι οι διάδικοι είχαν συμφωνήσει διαφορετικά και οι πελάτες της GPA δεν είχαν εναντιωθεί σε τρίτους που παρείχαν τις υπηρεσίες, κάτι το οποίο φαίνεται να αποτελεί κοινή πρακτική στο τομέα.

Σύμφωνα με την ερμηνεία των εθνικών δικαστηρίων, ο Oleg Navalnyy είχε υποχρέωση να συμβουλεύει τους πελάτες φτηνότερες εναλλακτικές προτάσεις από τις υπηρεσίες της GPA και να τους προσφέρει τα ίδια ποσοστά με αυτές που χρεώνονται από τους υπεργολάβους. Ωστόσο, μια τέτοια υποχρέωση δεν βρίσκονταν στους όρους της συμφωνίας ή στις σχετικές νομικές διατάξεις.

Επιπλέον, η ερμηνεία του άρθρου 159.4 του ρωσικού ποινικού κώδικα, υπό το φως του άρθρου 159 («Απάτη»), όπως υιοθετήθηκε από τα εγχώρια δικαστήρια στην υπόθεση των προσφευγόντων, απαιτούσε από τα δικαστήρια να αποδείξουν ένα άλλο στοιχείο απάτης, ιδίως του «κινήτρου προσωπικού κέρδους». Ωστόσο, μερικά «Κίνητρα προσωπικού κέρδους» μπορεί να αναγνωρίζονται σε κάθε εμπορική δραστηριότητα. Η GPA είχε συσταθεί για κερδοσκοπικούς σκοπούς και οι προσφεύγοντες είχαν επιδιώξει έτσι τον ίδιο στόχο με οποιονδήποτε άλλο ιδιοκτήτη μιας εμπορικής οντότητας. Τα εθνικά δικαστήρια δεν αναφέρθηκαν σε μια μέθοδο ταυτοποίησης ενός χαρακτηριστικού εγκληματικού «κίνητρου προσωπικού κέρδους» σε μια άλλη νόμιμη εμπορική επιδίωξη.

Το Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν ήταν προβλέψιμη η συμπεριφορά των προσφευγόντων, στις συναλλαγές τους με την MPK και την Yves Rocher Vostok, που θα αποτελούσε απάτη ή εμπορική απάτη. Κατά συνέπεια, ήταν εξίσου απρόβλεπτο ότι τα κέρδη της GPA θα αποτελούσαν έσοδα από εγκληματική απάτη των οποίων η χρήση θα μπορούσε να ισοδυναμεί με ξέπλυμα χρημάτων.

Κατά συνέπεια, υπήρξε παραβίαση του άρθρου 7 όσον αφορά και τους δύο προσφεύγοντες.

Άρθρο 6

Έχοντας υπόψη το πόρισμα σχετικά με το άρθρο 7, σύμφωνα με το οποίο τα εθνικά δικαστήρια παρέλειψαν να αποφανθούν επί των ουσιαστικών στοιχείων του εν λόγω ποινικού αδικήματος, το Δικαστήριο έκρινε ότι οι αποφάσεις που εκδόθηκαν από τα εν λόγω δικαστήρια στην υπόθεση των προσφευγόντων ήταν αυθαίρετες και προδήλως παράλογες.

Αυτό είχε υπονομεύσει το δίκαιο χαρακτήρα της ποινικής διαδικασίας με τόσο θεμελιώδη τρόπο που καθιστούσε τις υπόλοιπες ποινικές διαδικασίες μη σχετικές.

Ενόψει του εν λόγω πορίσματος, το Δικαστήριο διαπίστωσε παραβίαση του άρθρου 6 § 1 (δικαίωμα δίκαιης δίκης) αναφορικά και με τους δύο προσφεύγοντες. Δεν έκρινε αναγκαίο να εξετάσει ξεχωριστά τις υπολειπόμενες προσφυγές των προσφευγόντων βάσει του άρθρου 6.

Άρθρο 18

Το Δικαστήριο απέρριψε ως απαράδεκτη την προσφυγή των προσφευγόντων βάσει του άρθρου 18 ότι είναι ασυμβίβαστη ratione materiae με τις διατάξεις της Σύμβασης.

Το Δικαστήριο έκρινε ότι η Ρωσία οφείλει να καταβάλει σε κάθε προσφεύγοντα 10.000 ευρώ  για ηθική βλάβη. Επιπλέον, επιδίκασε για δικαστικά έξοδα και δαπάνες, 45.000 ευρώ στον  Aleksey Navalnyy, και 10.971 ευρώ και 460.000 ρωσικά ρούβλια στον Oleg Navalnyy.

Μειοψηφίες

Οι δικαστές Keller και Dedov εξέφρασαν κοινή μερικώς αντίθετη άποψη. Ο δικαστής Serghides εξέφρασε επίσης μια μερικώς αντίθετη γνώμη. Οι συγκεκριμένες αυτές γνωμοδοτήσεις επισυνάπτονται στην απόφαση (επιμέλεια echrcaselaw.com).


ECHRCaseLaw

Χρησιμοποιούμε cookies για να σας προσφέρουμε καλύτερη εμπειρία στο διαδίκτυο. Συμφωνώντας, αποδέχεστε τη χρήση των cookies σύμφωνα με την Πολιτική Cookies.

Privacy Settings saved!
Ρυθμίσεις Απορρήτου

Όταν επισκέπτεστε μία ιστοσελίδα, μπορεί να λάβει κάποιες βασικές πληροφορίες από τον browser σας, κατά βάση υπό τη μορφή cookies. Εδώ μπορείτε να ρυθμίσετε τη συγκατάθεσή σας σε όλα αυτά.

These cookies allow us to count visits and traffic sources, so we can measure and improve the performance of our site.

We track anonymized user information to improve our website.
  • _ga
  • _gid
  • _gat

Απορρίψη όλων των υπηρεσιών
Δέχομαι όλες τις υπηρεσίες