Παρουσία μαθητή σε ορθόδοξη τελετή αγιασμού εν αγνοία των γονέων του και αντίθετα με τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις. Μη παραβίαση δικαιώματος στην εκπαίδευση και θρησκευτικής ελευθερίας

ΑΠΟΦΑΣΗ

Perovy κατά Ρωσίας της 20.10.2020 (αριθ. προσφ. 47429/09)

Βλ. εδώ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Ορθόδοξη θρησκευτική παράδοση, δικαίωμα εκπαίδευσης και ελευθερία θρησκείας. Τελετή αγιασμού σε σχολική τάξη σύμφωνα με τους κανόνες της Ρωσικής Ορθόδοξης εκκλησίας. Οι προσφεύγοντες στην υπόθεση είναι ένα παντρεμένο ζευγάρι (ο πρώτος και η δεύτερη προσφεύγουσα) και ο γιος τους (ο τρίτος προσφεύγων) οι οποίοι δεν είναι μέλη της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς τους ο γιος είχε αναγκαστεί να συμμετάσχει στην τελετή αγιασμού κατά την έναρξη του νέου σχολικού έτους όταν ήταν επτά ετών, ενώ οι γονείς, που δεν είχαν ενημερωθεί για την τελετή, παραπονέθηκαν ότι το δικαίωμά τους να διασφαλίσουν την εκπαίδευση του γιου τους σύμφωνα με τις δικές τους θρησκευτικές πεποιθήσεις δεν είχε γίνει σεβαστό.

Το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι η τελετή ήταν μια μεμονωμένη εκδήλωση, περιορισμένης εμβέλειας και διάρκειας, χωρίς καμία πρόθεση κατήχησης. Πράγματι, σύμφωνα με τις εγχώριες  αρχές, έλαβε χώρα ουσιαστικά εσφαλμένη αξιολόγηση της κατάστασης από τον δάσκαλο του σχολείου, όμως αμέσως αυτό αποκαταστάθηκε μέσω συγκεκριμένων αποφάσεων και κυρώσεων κατά του δασκάλου. Το Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο τρίτος προσφεύγων δεν υποχρεώθηκε ούτε να συμμετάσχει στις τελετές άλλης θρησκείας ούτε αποθαρρύνθηκε να αποποιηθεί τις δικές τους θρησκευτικές πεποιθήσεις.

Το ΕΔΔΑ έκρινε με τέσσερις ψήφους έναντι τριών ότι δεν υπήρξε καμία παραβίαση των δικαιωμάτων των δύο πρώτων προσφευγόντων σύμφωνα με το άρθρο 2 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου (δικαίωμα στην εκπαίδευση) της ΕΣΔΑ, και καμία παραβίαση των δικαιωμάτων του τρίτου προσφεύγοντος σύμφωνα με το άρθρο 9 (θρησκευτική ελευθερία) της ΕΣΔΑ.

ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 2 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου (δικαίωμα στην εκπαίδευση)

Άρθρο 9

ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

Οι αιτούντες είναι ένα παντρεμένο ζευγάρι και ο γιος τους, η Galina Perova, ο Aleksey Perov και ο David Perov. Είναι Ρώσοι υπήκοοι και ανήκουν στην Εκκλησιαστική Κοινότητα του Χριστού.

Στις 3 Σεπτεμβρίου 2007, πραγματοποιήθηκε το Ρωσικό ορθόδοξο τελετουργικό του αγιασμού (освящение) στο  δημοτικό σχολείο όπου ο τρίτος προσφεύγων, επτά χρονών τότε, ξεκινούσε το νέο σχολικό έτος.  Διοργανώθηκε από μερικούς από τους γονείς των μαθητών και διήρκεσε περίπου 20 λεπτά πριν από την  έναρξη των μαθημάτων, και έλαβε χώρα στην τάξη του τρίτου προσφεύγοντος. Πραγματοποιήθηκε από έναν ιερέα ο οποίος φορούσε θρησκευτικό ένδυμα, και ήταν και ο πατέρας ενός από τους μαθητές, ο οποίος μοίρασε μικρές χάρτινες εικόνες και έψελνε προσευχές προτρέποντας τα παιδιά να φιλήσουν τον σταυρό.

Οι προσφεύγοντες δεν είχαν ενημερωθεί για την επικείμενη τελετή. Υποστηρίζουν ότι προκάλεσε τον γιο τους βαθιά αγωνία, που ισχυρίστηκε ότι τα άλλα παιδιά του είχαν ασκήσει πίεση για να φιλήσει τον σταυρό και τον είχαν χτυπήσει επειδή δεν έκανε το σταυρό του σύμφωνα με τη Ρωσική Ορθόδοξη παράδοση.

Ο δεύτερος προσφεύγων παραπονέθηκε για το συμβάν την ίδια μέρα στις εισαγγελικές αρχές, και ζήτησε να ξεκινήσει μια ποινική έρευνα σχετικά με τον φερόμενο ξυλοδαρμό.

Οι αρχές άρχισαν αμέσως έρευνα και διαπίστωσαν ότι τα δικαιώματα της πρώτης και του δευτέρου προσφεύγοντα παραβιάστηκαν επειδή η τελετή είχε εκτελεστεί χωρίς τη γονική συγκατάθεση. Διέταξαν επίσης να κινηθεί πειθαρχική διαδικασία εναντίον του δασκάλου που ήταν παρών κατά τη διάρκεια του αγιασμού. Το τοπικό τμήμα εκπαίδευσης επέπληξε επίσημα τον διευθυντή του σχολείου για παραβίαση του συνταγματικού δικαιώματος ενός μαθητή στην ελευθερία της θρησκείας.

Οι προσφεύγοντες κίνησαν επίσης αστικές διαδικασίες ζητώντας αποζημίωση  από το σχολείο. Αφού εξέτασαν όλους τους σχετικούς συμμετέχοντες στις διαδικασίες τα δικαστήρια απέρριψαν τις αξιώσεις αποζημίωσης. Διαπίστωσαν ότι η τελετή πραγματοποιήθηκε εκτός των σχολικών ωρών μετά από πρωτοβουλία των ορθόδοξων γονέων και ουσιαστικά υπήρξε λάθος αξιολόγησης από τον δάσκαλο της τάξης.

Και οι τρεις προσφεύγοντες ισχυρίστηκαν ότι η τελετή παραβίασε τα δικαιώματά τους σύμφωνα με το άρθρο 9 (ελευθερία θρησκείας), ενώ ο πρώτος και η δεύτερη προσφεύγοντες παραπονέθηκαν για παραβίαση του δικαιώματός τους σύμφωνα με το άρθρο 2 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου (δικαίωμα στην εκπαίδευση) ως γονείς, διασφαλίζοντας  ότι η εκπαίδευση που θα λάβει ο γιός τους ήταν σύμφωνη με τις θρησκευτικές τους πεποιθήσεις.

ΤΟ ΣΤΡΑΣΒΟΥΡΓΟ ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ…

Άρθρο 2 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου (δικαίωμα στην εκπαίδευση)

Το Δικαστήριο σημείωσε ότι η τελετή του αγιασμού ήταν μια θρησκευτική τελετή με μεγάλη πνευματική και συμβολική σημασία στη Ρωσική Ορθόδοξη παράδοση. Είναι κατανοητό για τον πρώτο και τον δεύτερο προσφεύγοντα, οι οποίοι είναι πιστοί μιας άλλης χριστιανικής ομάδας, ότι η απλή παρουσία του παιδιού τους κατά τη διάρκεια μιας τέτοιας τελετής χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση θα μπορούσε, υποκειμενικά, να αποδείξει την έλλειψη σεβασμού εκ μέρους του κράτους για τις θρησκευτικές τους πεποιθήσεις.

Ωστόσο, από αντικειμενική άποψη, η τελετή αγιασμού ήταν ένα μεμονωμένο περιστατικό στην ανατροφή του τρίτου προσφεύγοντος, περιορισμένης εμβέλειας και διάρκειας. Ενώ ήταν λυπηρό που οι γονείς δεν ενημερώθηκαν για την τελετή, δεν υπήρχαν αποδεικτικά στοιχεία, πέρα ​​από τους ισχυρισμούς των προσφευγόντων, ότι η εμπειρία του τρίτου προσφεύγοντος είχε χαρακτηριστεί από οποιαδήποτε κατήχηση ή εξαναγκασμό ή ότι η εν λόγω τελετή του είχε προκαλέσει αγωνία.

Το πιο σημαντικό, οι εγχώριες αρχές ενήργησαν γρήγορα και επαρκώς στις καταγγελίες των προσφευγόντων, αναγνωρίζοντας ότι υπήρξε παραβίαση των δικαιωμάτων τους και καθιστώντας σαφές ότι το περιστατικό δεν έπρεπε να επαναληφθεί. Επιπλέον, στις αστικές διαδικασίες τα εθνικά δικαστήρια είχαν εξετάσει προσεκτικά τους ισχυρισμούς των προσφευγόντων και είχαν δώσει λεπτομερείς και συγκεκριμένους λόγους για τους λόγους που τους απέρριπταν.

Κατά συνέπεια, το Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, όσον αφορά τον πρώτο και τη δεύτερη των προσφευγόντων δεν υπήρξε καμία παραβίαση του άρθρου 2 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου και ότι δεν προέκυψαν ξεχωριστά ζητήματα βάσει του άρθρου 9.

Άρθρο 9 (θρησκευτική ελευθερία)

Κατά την εξέταση της υπόθεσης, το Δικαστήριο αναγνώρισε ότι ο τρίτος προσφεύγων, όπως και άλλα άτομα που είχαν υποστεί φερόμενη παραβίαση του δικαιώματός τους στη θρησκευτική ελευθερία πριν ενηλικιωθούν, είχε το δικαίωμα να επικαλεστεί στο όνομά του το εν λόγω δικαίωμα και ανεξάρτητα από τους γονείς του. Οι σχολικές αρχές δεν είχαν ορίσει ούτε παρακολουθήσει το περιεχόμενο της τελετής, και δεν υπήρξε πρόθεση να ενσωματωθεί ο αγιασμός στο ακαδημαϊκό πρόγραμμα. Η  τελετή ήταν, σύμφωνα με τις εγχώριες αρχές, ουσιαστικά ένα σφάλμα αξιολόγησης από τον δάσκαλο της τάξης, το οποίο όμως είχε διορθωθεί αμέσως μέσω συγκεκριμένων αποφάσεων και κυρώσεων.

Η εμπλοκή του τρίτου προσφεύγοντος δεν είχε προχωρήσει παρά την απλή παρουσία του στην τελετή. Συγκεκριμένα, δεν υπήρχε διαφωνία ότι, ενώ όλοι είχαν κληθεί να φιλήσουν τον σταυρό, μόνο όσοι το επιθυμούσαν το έπρατταν και ο τρίτος προσφεύγων απείχε. Ούτε υπήρξε κάτι στο φάκελο που να αποδεικνύει ότι κάποιος είχε αναγκαστεί να δεχτεί τη μικρή χάρτινη εικόνα την οποία μοίραζε ο ιερέας στα θρανία των μαθητών. Πράγματι, δεν υπήρχε ισχυρισμός από τους διαδίκους για οποιαδήποτε απόπειρα προσηλυτισμού εκ μέρους του ιερέα ή του δασκάλου  ή να αναγκάσουν οποιονδήποτε να συμμετάσχει στην τελετή.

Το Δικαστήριο επανέλαβε επιπλέον ότι οι εθνικές αρχές ενήργησαν γρήγορα και επαρκώς στις καταγγελίες των προσφευγόντων. Το Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο τρίτος προσφεύγων δεν υποχρεώθηκε ούτε να συμμετάσχει στις τελετές άλλης θρησκείας ούτε αποθαρρύνθηκε να αποποιηθεί τις δικές τους θρησκευτικές πεποιθήσεις. Μπορεί το γεγονός ότι ήταν μάρτυρας της ορθόδοξης τελετής του αγιασμού να του έχει προκαλέσει κάποια συναισθήματα δυσφορίας σε αυτόν, ωστόσο το γεγονός έπρεπε να εξεταστεί υπό το ευρύτερο πλαίσιο της ανοιχτής σκέψης και ανοχής που απαιτείται σε μια δημοκρατική κοινωνία ανταγωνιστικών θρησκευτικών ομάδων.

Επομένως, δεν υπήρξε παραβίαση των δικαιωμάτων του τρίτου προσφεύγοντος σύμφωνα με το άρθρο 9.

Μειοψηφούσες απόψεις

Οι δικαστές Lemmens, Dedov, Schembri Orland και Guerra Martins εξέφρασαν κοινή σύμφωνη γνώμη. Οι δικαστές Keller, Serghides και Poláčková εξέφρασαν κοινή αντίθετη γνώμη. Αυτές οι απόψεις επισυνάπτονται στην απόφαση.(επιμέλεια echrcaselaw.com) 


ECHRCaseLaw

Χρησιμοποιούμε cookies για να σας προσφέρουμε καλύτερη εμπειρία στο διαδίκτυο. Συμφωνώντας, αποδέχεστε τη χρήση των cookies σύμφωνα με την Πολιτική Cookies.

Privacy Settings saved!
Ρυθμίσεις Απορρήτου

Όταν επισκέπτεστε μία ιστοσελίδα, μπορεί να λάβει κάποιες βασικές πληροφορίες από τον browser σας, κατά βάση υπό τη μορφή cookies. Εδώ μπορείτε να ρυθμίσετε τη συγκατάθεσή σας σε όλα αυτά.

These cookies allow us to count visits and traffic sources, so we can measure and improve the performance of our site.

We track anonymized user information to improve our website.
  • _ga
  • _gid
  • _gat

Απορρίψη όλων των υπηρεσιών
Δέχομαι όλες τις υπηρεσίες