Ανατροπή αθωωτικής απόφασης από ανώτατο δικαστήριο τελευταίου βαθμού που στηρίχθηκε σε πραγματογνωμοσύνη. Μη παραβίαση δίκαιης δίκης

ΑΠΟΦΑΣΗ

Marilena-Carmen Popa κατά Ρουμανίας της 18.02.2020 (αρ. 1814/11)

βλ. εδώ 

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Ανατροπή αθωωτικής απόφασης από τον Άρειο Πάγο και καταδίκη της  προσφεύγουσας για πλαστογραφία.

Το Στρασβούργο  διαπίστωσε ειδικότερα ότι το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο, δικαστήριο τελευταίου βαθμού που εξέταζε την υπόθεση, είχε διαπιστώσει ότι η προσφεύγουσα ήταν ένοχη πλαστογραφίας, ανατρέποντας την αθωωτική απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου. Το Ακυρωτικό Δικαστήριο είχε στηριχθεί σε ιατροδικαστική έκθεση ως απόδειξη της υπόθεσης εναντίον της, χωρίς να εξεταστεί μάρτυρας κλειδί.

Το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι δεν είχε παραβιαστεί το δικαίωμα της προσφεύγουσας σε δίκαιη δίκη. Το Ακυρωτικό Δικαστήριο  είχε το δικαίωμα να κρίνει την εγκληματολογική έκθεση κατατοπιστική ως προς την ενοχή της. Δεν ήταν απαραίτητο να εξετάσει πάλι βασικούς μάρτυρες ιδίως επειδή η αξιοπιστία της μαρτυρίας της δεν αποτέλεσε  σημείο διαφοράς μεταξύ των δύο δικαστηρίων.

ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 6

Άρθρο 7

ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

Η προσφεύγουσα Marilena-Carmen Popa, είναι υπήκοος της Ρουμανίας η οποία γεννήθηκε το 1960 και ζει στο Βουκουρέστι.

Η προσφεύγουσα ήταν συμβολαιογράφος που ασκούσε το επάγγελμα μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2010. Τον Νοέμβριο του 2003 επικύρωσε σύμβαση πώλησης έκτασης μεταξύ δύο εταιρειών, μία από τις οποίες εκπροσωπήθηκε από την E.C. Το 2005, το γραφείο του Εισαγγελέα άσκησε ποινική δίωξη κατά της προσφεύγουσας για επαναλαμβανόμενες πράξεις  πλαστογραφίας, υποστηρίζοντας ότι είχε παραποιήσει διάφορες συμβάσεις και είχε επικυρώσει ορισμένα συμβόλαια ερήμην των υπογραφόντων, συμπεριλαμβανομένου του εγγράφου που επικύρωσε το Νοέμβριο 2003.

Το Εφετείο απάλλαξε την προσφεύγουσα μετά από εξέταση των μαρτύρων, συμπεριλαμβανομένης της E.C., και την εξέταση μιας πραγματογνωμοσύνης σχετικά με τις υπογραφές της σύμβασης του Νοεμβρίου 2003. Το Δικαστήριο έκρινε ότι αν και η πραγματογνωμοσύνη επιβεβαίωσε ότι η υπογραφή στη σύμβαση δεν ήταν ίδια με εκείνη της Ε.C., δεν υπήρχαν άλλα αποδεικτικά στοιχεία για να αντικρούσουν τη δήλωση της κατηγορούμενης ότι η E.C. ήταν παρούσα κατά την υπογραφή.

Η εισαγγελική αρχή άσκησε έφεση και το 2010 το Ανώτατο Δικαστήριο τροποποίησε την κατηγορία σε  πράξη πλαστογράφησης σχετικά με τη σύμβαση του Νοεμβρίου 2003, στην οποία η προσφεύγουσα κρίθηκε ένοχη. Η προσφεύγουσα  διατήρησε τον ισχυρισμό της ότι όλες οι συμβάσεις είχαν υπογραφεί από τα μέρη παρουσία της, αλλά το δικαστήριο διαπίστωσε ότι η πραγματογνωμοσύνη που επιβεβαίωσε τη μαρτυρία της E.C. ήταν καθοριστική.

Η προσφεύγουσα καταδικάστηκε σε φυλάκιση 6 μηνών, με αναστολή τριών ετών.

Η απόφαση τροποποιήθηκε για να διορθώσει προφανή λάθη, αλλά το δικαστήριο δεν άλλαξε την περίοδο αναστολής, η οποία είχε υπερβεί τη νόμιμη μέγιστη περίοδο των δύο ετών και έξι μηνών. Η προσφεύγουσα υπέβαλε έκτακτο αίτημα ακυρώσεως της τελεσίδικης απόφασης. Ισχυρίστηκε  ότι το Ανώτατο Δικαστήριο είχε αλλάξει τον νομικό χαρακτηρισμό της κατηγορίας αυτής εναντίον της χωρίς να της δώσει την ευκαιρία να εκφράσει τις απόψεις της επί του θέματος ή να καταθέσει άμεσα. Επιπλέον, της επιβλήθηκε  μεγαλύτερη περίοδο αναστολής από ό,τι ήταν νόμιμα επιτρεπτό.

Μια διαφορετική σύνθεση του Ανώτατου Δικαστηρίου απέρριψε την έκτακτη αίτησή της ως απαράδεκτη τον Νοέμβριο του 2010. Δεν εξέτασε το επιχείρημά της σχετικά με την περίοδο αναστολής. Τον Σεπτέμβριο του 2010 η προσφεύγουσα διαγράφηκε  από το μητρώο συμβολαιογράφων λόγω της καταδίκης της.

ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

Άρθρο 6

Το Δικαστήριο επανέλαβε τις αρχές που διατυπώθηκαν στην υπόθεση του 2019 Július Þór Sigurþórsson κατά Ισλανδίας σε  περιπτώσεις στις οποίες μια αθώωση από ένα κατώτερο δικαστήριο ακολουθήθηκε από καταδίκη από δικαστήριο τελευταίου βαθμού  χωρίς νέα ακρόαση του κατηγορουμένου ή των μαρτύρων.

Στη συνέχεια, το Δικαστήριο εξέτασε αν το Ανώτατο Δικαστήριο είχε τη δυνατότητα να αποφανθεί δίκαια στην υπόθεση της  προσφεύγουσας  χωρίς να εξετάσει απευθείας την  E.C.

Παρατήρησε ότι η κύρια διαφορά μεταξύ της πρωτοβάθμιας απόφασης και του Ακυρωτικού Δικαστηρίου ήταν ότι το τελευταίο αυτό δικαστήριο είχε κρίνει ότι η πραγματογνωμοσύνη επαρκούσε από μόνη της να διαλύσει οποιαδήποτε αμφιβολία  για την ενοχή της προσφεύγουσας.  Οι λόγοι που προβλέπονται για την κίνηση αυτή, αν και σύντομοι, δεν εμφανίζονται αυθαίρετοι ή προδήλως παράλογοι, δεδομένου ότι τα εν λόγω αποδεικτικά στοιχεία ήταν ένα αδιαμφισβήτητο επιστημονικό γεγονός.

Η προσφεύγουσα εξέφρασε επίσης αμφιβολίες σχετικά με την αμεροληψία της έκθεσης πραγματογνωμοσύνης επειδή αυτή καταρτίστηκε από ιατροδικαστή που εργάζεται στο Υπουργείο Εσωτερικών. Ωστόσο, η προσφεύγουσα δεν είχε παρουσιάσει κάποιο επιχείρημα που να υποδεικνύει τυχόν συνδέσμους, ιεραρχικούς ή άλλους, μεταξύ του πραγματογνώμονα και των δικαστών  και εισαγγελέων που εξέτασαν την υπόθεσή της ή με οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο που εμπλέκεται στη διαδικασία.

Το Δικαστήριο δεν εντόπισε στοιχεία που θα μπορούσαν να θέσουν υπό αμφισβήτηση την ανεξαρτησία των διορισμένων πραγματογνωμόνων ή την αξιοπιστία των γνωμοδοτήσεων.

Το Δικαστήριο δεν ήταν πεπεισμένο ότι οι απαιτήσεις μιας δίκαιης δίκης απαιτούσαν την αναθεώρηση των αποδεικτικών στοιχείων από την E.C. ή ότι το Ακυρωτικό Δικαστήριο είχε υποχρέωση να λάβει θετικά μέτρα για το σκοπό αυτό, έστω και αν ο προσφεύγων  δεν είχε ζητήσει να εξεταστεί εκ νέου η μάρτυρας.

Στο πλαίσιο αυτό, το Δικαστήριο θεώρησε σημαντικό ότι η αξιοπιστία της E.C. δεν ήταν θέμα και ότι τα αντίγραφα της μαρτυρίας της ήταν διαθέσιμα στους δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Η προσφεύγουσα δεν ζήτησε να προστεθούν συμπληρωματικά αποδεικτικά στοιχεία στο φάκελο της υπόθεσης και είχε εξεταστεί  η υπόθεση επί της ουσίας.

Δεδομένου ότι η διαφωνία μεταξύ των δύο δικαστηρίων αφορούσε το βάρος και την αξία που θα μπορούσε να δοθεί στην έκθεση πραγματογνωμοσύνης και όχι η αξιοπιστία της E.C., το Δικαστήριο έκρινε ότι η περίπτωση της προσφεύγουσας μπορούσε να διακριθεί από εκείνη όπου εγχώρια δικαστήρια τελευταίου βαθμού είχαν καταδικάσει τους κατηγορούμενους, οι οποίοι προηγουμένως είχαν αθωωθεί, χωρίς απευθείας  ακρόαση των ιδίων ή την εξέταση μαρτυριών που θεωρούνταν σχετικές με τις καταδίκες.

Τέλος, στο μέτρο που η προσφεύγουσα διαμαρτυρήθηκε ότι το Ανώτατο Δικαστήριο άλλαξε την κατηγορία εναντίον της χωρίς να της δοθεί η ευκαιρία να εκφράσει την άποψή της επί του εν λόγω ζητήματος, το Δικαστήριο σημείωσε ότι η συγκεκριμένη πράξη πλαστογραφίας ήταν μέρος της αρχικής κατηγορίας των κατ’ εξακολούθηση πράξεων  πλαστογραφίας. Ήταν σε θέση να υποβάλει παρατηρήσεις και αποδεικτικά στοιχεία για κάθε υποτιθέμενη πράξη και έπρεπε να γνώριζε ότι θα μπορούσε να κριθεί ένοχη για ένα ενιαίο αδίκημα αυτού του τύπου.

Το Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν διαπιστώθηκε παραβίαση της δίκαιης δίκης (άρθρο 6).

Άρθρο 7

Και τα δύο μέρη αναγνώρισαν ότι το Ακυρωτικό Δικαστήριο υπέπεσε σε σφάλμα κατά τον υπολογισμό της  διάρκειας της περιόδου αναστολής της προσφεύγουσας.

Ωστόσο, το έκτακτο αίτημα επανάληψης της διαδικασίας  που άσκησε η προσφεύγουσα, δεν αποτελεί αποτελεσματική θεραπεία σε τέτοιες καταστάσεις. Αντίθετα, θα έπρεπε να έχει προσφύγει στο Ανώτατο Δικαστήριο για να διορθώσει την απόφαση λόγω ενός προφανώς ουσιώδους σφάλματος, όπως αυτό ορίζεται στην νομολογία του εν λόγω δικαστηρίου. Μια τέτοια αίτηση θα μπορούσε να υποβληθεί βάσει του άρθρου 195 του πρώην Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, αλλά δεν υπήρχαν πληροφορίες στο φάκελο της υπόθεσης για να δείξουν ότι είχε κάνει αυτό το βήμα.

Το Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η προσφεύγουσα δεν είχε εξαντλήσει όλα τα διαθέσιμα εσωτερικά ένδικα μέσα και διαπίστωσε ότι η καταγγελία της βάσει αυτού του άρθρου ήταν απαράδεκτη.


ECHRCaseLaw

Χρησιμοποιούμε cookies για να σας προσφέρουμε καλύτερη εμπειρία στο διαδίκτυο. Συμφωνώντας, αποδέχεστε τη χρήση των cookies σύμφωνα με την Πολιτική Cookies.

Privacy Settings saved!
Ρυθμίσεις Απορρήτου

Όταν επισκέπτεστε μία ιστοσελίδα, μπορεί να λάβει κάποιες βασικές πληροφορίες από τον browser σας, κατά βάση υπό τη μορφή cookies. Εδώ μπορείτε να ρυθμίσετε τη συγκατάθεσή σας σε όλα αυτά.

These cookies allow us to count visits and traffic sources, so we can measure and improve the performance of our site.

We track anonymized user information to improve our website.
  • _ga
  • _gid
  • _gat

Απορρίψη όλων των υπηρεσιών
Δέχομαι όλες τις υπηρεσίες